Migren

Yazi Hakkinda Şubat 02nd, 2010 ve Genel Sağlık

Migrenin ilaçla tedavisi profilaktik tedaviyi ve atak tedavisini içerir. Profilaktik tedavi ile kasdedilen, belirli bir süre (sıklıkla 6 ay ya da daha uzun süre) günlük düzenli ilaç kullanımıyla atakların sıklığını ve şiddetini azaltmaya yönelik tedavidir. Atak tedavisi ile kastedilen ise, migren atağı sırasında o atağı dindirmeye yönelik tedavidir. Her migrenli için atak tedavisi düzenlenirken profilaktik tedavi ise migrenlilerin azınlık bir grubu için gerekir.

Migreni olan her hastaya profilaktik tedavi yapılmamasının bir nedeni, tedavi uygulanan herkeste migren ataklarını tümüyle engelleyen ve kalıcı etki sağlayan ideal bir tedavinin halen mevcut olmadığıdır.

PROFLAKSİ (ÖNLEYİCİ TEDAVİ)
Profilaktik Tedaviyi Düşündüren Özellikler

• Sık gelen migren atakları (> 4/ay)
• Uzun süren ataklar (> 2 gün)
• Şiddetli ataklar
• Tedaviye dirençli ataklar
• Atak ilacı kullanımı için engelleyici durumlar
• Ağır nörolojik kusurlu auralar

Migrenli olguların %10’dan biraz fazlasının ortalama ayda 4 veya daha sık atağı olur. Profilaktik tedavi hasta özelinde karar verilmesi gereken, her hastaya aynı şablonun uygulanamayacağı bir tedavi şekli olmakla birlikte, genel bir yaklaşım olarak ayda 2 veya daha seyrek migren atağı çekenlere yalnızca atak tedavisi önerilmektedir. Ayda 2-4 arası sıklıkta migren atakları olan hastalara, atak uzunluğu, tedaviye yanıtsızlık gibi diğer faktörler göz önünde tutularak profilaktik tedavi önerilir veya önerilmez. Ayda ortalama 4’den daha sık atak sayısı olan olgular ise genellikle profilaktik tedavi adayıdır.

Profilaktik ilaçların genel bir başarı kriteri, 6-8 hafta sonrasında sıklık
ve/veya şiddet üzerinde %50 veya üzerinde bir yarar sağlamalarıdır. Eğer bu
kriter karşılanmışsa, ilaç kesiminden sonra da etkinliğin sürebilmesi için tedavi 6 ay veya daha uzun sürelere uzatılmalıdır. Eğer yeterli yarar sağlanmadıysa doz yükseltme veya ek ya da başka ilaç seçimi düşünülür.

Profilaktik tedavide kullanılan ilaçların pek azı migren için spesifiktir. Antihipertansif ilaç grubu olan beta bloker ilaçlar içinde migren profilaksisinde en etkili olduğu bilineni propranolol olup 40 mg/gün veya üzeri dozlar etkilidirMetoprolol ise migren profilaksisinde propranolole yakın etkinlikte olup daha selektif ve ülkemizde uzun etkili preparatı da bulunan bir ilaçtır. 50-100 mg/gün, günde tek doz uygulaması etkilidir. Bronkiyal astma her ikisi için de kontraendikasyonu oluşturur.

Bu grup ilaçlar depresyona neden olabileceği için depresif semptomlara sahip olgularda antidepresan tedaviyle birlikte verilmeli veya başka bir profilaktik ilaç seçilmelidir.

Valproik asit veya sodyum valproat, uzun etkili preparat olarak migren profilaksisinde günde tek doz 500-1000 mg/gün dozlarda yine çok etkin bir profilaktik ilaç seçeneğidir. Antikonvülzan bir ilaç olup antiepileptik tedavide çocukluk yaşlarını da içeren geniş bir yaş aralığı ve çok uzun süreli kullanımları söz konusudur. İştah artışı ve saç dökülmesi, kullanımını kısıtlayabileceğinden hasta bu yönde bilgilendirilmelidir.

Ülkemizde bulunan trisiklik antidepresanlar içinde antimigren etkinliği en yüksek olanı amitriptilin olup, antimigren etkinliği antidepresan etkinlik için genellikle gereken 2-3 haftadan çok daha erken (ilk haftada) ortaya çıkar. İlacın kana geçişinde bireysel farklılıkların çok fazla oluşu, aynı dozların toleransının hastadan hastaya çok değişken oluşu sonucunu doğurur. Sedasyon yapıcı etkileri, günlük kullanımını en çok kısıtlayan yan etkileridir. Antimigren kullanımda antidepresan dozların daha düşük dozları çoğu kez yeterli olabilir (25 mg/gün gibi). Yeterli yanıt alınamadığında ise 100 mg/gün dozlara dek çıkılmalıdır.

Yaşlı hastalarda 10 mg/gün dozlarla başlanması, gerektiğinde doz arttırımı önerilir. Özellikle migren yanısıra (komorbit) depresyon durumunda amitriptilin, seçenek olarak öne çıkar.

Verapamil ve flunarizin kalsiyum kanal blokeri ilaçlar olup verapamil antihipertansif amaçla kullanılmaktadır. Hipertansif olan ve astma ya da periferik damar hastalığı nedeniyle beta bloker kullanamayan migren hastalarında iyi bir antimigren seçenektir. Flunarizin, ana indikasyonu migren olan bir ilaç olup verapamil benzeri etkinliğe sahiptir, iştah açıcı özelliği nedeniyle gereken uyarı yapılmalıdır.

Selektif serotonin geri al›m inhibitörleri (SSRI) ve selektif norepinefrin geri alım
inhibitörleri (SNRI) amitriptilinden daha zayıf antimigren özellikte ilaçlardır.
Bununla birlikte, daha fazla tolere edilebilir yan etkileri nedeniyle amiptriptilin kullanımına seçenek olabilirler. Antimigren kullanımda bu gruptan ilaç seçimi, yan etkilerinin hastanın özellikleri ve beklentileriyle uyuşmasına göre yapılabilir.

Pizotifen, ana kullanım alanı antimigren tedavi olan bir profilaktik ilaç olup 1.5 mg/gün kullanımı migren profilaksisinde etkilidir. Etkinlik olarak çok potent bir ilaç değildir. İştah artışı önemli yan etkisidir.